đạp lúa

Một người nông dân đang đạp lúa trên sân phơi.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Hành động giẫm chân lên lúa để tách hạt: "đạp lúa" là công việc truyền thống trong nông nghiệp, người nông dân dùng chân giẫm lên những bông lúa đã cắt để làm rụng hạt lúa ra khỏi thân cây.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Vào mùa gặt, cả làng cùng nhau đạp lúa trên sân. (Vào mùa thu hoạch, mọi người trong làng cùng nhau giẫm chân lên lúa để tách hạt trên sân phơi.)
  • Xưa kia, người nông dân thường đạp lúa bằng chân trần. (Trong quá khứ, nông dân thường dùng chân không để giẫm lên lúa nhằm tách hạt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đạp lúa" trong bối cảnh canh tác: chỉ phương pháp thu hoạch thủ công, thường được thay thế bằng máy tuốt lúa hiện đại.
  • Đạp lúa là công đoạn tốn nhiều sức lực nhất trong quy trình canh tác lúa nước. (Công việc giẫm lúa để tách hạt là bước vất vả nhất trong quy trình trồng lúa nước.)
• "đạp lúa" mang nghĩa ẩn dụ: đôi khi dùng để chỉ sự lao động chân tay nặng nhọc, lặp đi lặp lại.
  • Cuộc sống nhà nông gắn liền với những buổi đạp lúa dưới nắng hè. (Đời sống nông dân luôn đi kèm với những ngày lao động chân tay vất vả như giẫm lúa dưới ánh nắng mùa hè.)

Biến thể và từ gần giống

• Tuốt lúa (động từ): tách hạt lúa bằng cách dùng tay hoặc máy móc — khác với "đạp lúa" dùng chân.

  • Máy tuốt lúa giúp nông dân làm việc nhanh hơn so với đạp lúa thủ công. (Máy tách hạt lúa giúp nông dân làm việc nhanh hơn so với phương pháp giẫm chân.)

• Phơi lúa (động từ): làm khô lúa sau khi đã tách hạt — một bước tiếp theo sau "đạp lúa".

  • Sau khi đạp lúa, người ta mang hạt ra phơi nắng. (Sau khi tách hạt bằng chân, người ta mang hạt lúa ra phơi dưới ánh nắng.)

Từ đồng nghĩa

• Giẫm lúa: hành động dùng chân giẫm lên lúa để tách hạt, đồng nghĩa hoàn toàn với "đạp lúa".
• Dập lúa: tách hạt lúa bằng cách đập mạnh — tương tự về mục đích nhưng khác phương pháp (dùng lực đập thay vì giẫm).

Thành ngữ liên quan

• Đạp lúa như trâu: so sánh công việc nặng nhọc, đơn điệu, thường dùng để nói về lao động chân tay vất vả.
  • Làm việc quần quật cả ngày, anh ấy than thở như đạp lúa như trâu. (Làm việc vất vả suốt ngày, anh ấy kêu ca như thể đang làm công việc giẫm lúa nặng nhọc.)